روایت فراز و نشیب نوشت افزار ایرانی

کد مصاحبه: ۷۰۷ - تاریخ درج: ۱۴۰۱/۰۶/۱۳ - مشاهده: ۵۶

قرار است سال تحصیلی جدید یعنی از دومین روز مهر، مدارس کشور به صورت حضوری فعالیت خود را آغاز کنند و دیگر هم خبری از آموزش مجازی و تعطیلی مدارس نیست.

رای: ۳.۰۰
توسط ۱ کاربر - رای دهید
وزیر آموزش و پرورش بارها در جلسات مختلف اعلام کرده است مطالعات بین‌المللی حاکی از این است که آخرین جایی که باید تعطیل شود، مدرسه است و اولین جایی هم که باز می‌شود، مدرسه است و بر همین اساس، دیگر موضوع تعطیلی مدارس را نخواهیم داشت.
 
با توجه به اینکه در اواسط شهریور هستیم و تا مهر ماه زمانی نمانده است، موضوع خرید لوازم‌التحریر از اهمیت بسزایی برخوردار است. از اول شهریور هم نمایشگاه نوشت‌افزار ایرانی ـ اسلامی با عنوان ایران نوشت فعالیت خود را آغاز کرده است.
 
به سراغ «محمد یقینی مدیرعامل مجمع ایران نوشت» رفتیم تا درباره وضعیت بازار لوازم التحریر گفت‌وگو داشته باشیم.
 
در این گفت‌وگو به آغاز فعالیت ایران نوشت از ۱۰ سال پیش اشاره شد.
- امسال خانواده‌های استقبال بسیار زیادی از نمایشگاه نوشت افزار داشتند.
- قیمت اجناس نمایشگاه از قیمت مغازه‌ها حداقل ۳۰ درصد کمتر است.
- لوازم‌التحریر یک دانش‌آموز با کیفیت متناسب زیر یک میلیون تومان می‌شود.
- ببعی و ببعو جزو کاراکترهای محبوب این دوره نمایشگاه است.
* آغاز فعالیت ایران نوشت از ۱۰ سال پیش
 
* فارس: بعد از وقفه دوساله به دلیل کرونا، نمایشگاه ایران نوشت، دوباره فعالیت خود را آغاز کرده است، امسال چه تعداد تولید کننده در این نمایشگاه حضور دارند؟
 
 در دوران کرونا، مدارس تعطیل بود و از آن سو هم، امکان برپایی نمایشگاه‌ها نبود؛ واقعا تولیدکننده‌ها خیلی در مضیقه بودند. تعدیل نیرو، کاهش شیفت، کاهش تولید و توقفی در رشد داشتند. درست قبل از کرونا، برخی تولیدکننده‌ها برنامه‌ریزی کرده بودند که یک سری اقلام را اضافه کنند و بحث افزایش سهم نوشت‌افزار ایرانی با یک قوتی جلو می‌رفت. 
 
البته خداراشکر می‌کنیم شرایطی که پیش آمد موجب عقبگرد نشد اما بالاخره شرایط سختی بود. بعد از دو سال، یواش یواش پس از تزریق واکسن و بازگشایی مدارس، تولید کنندگان خودشان را برای سال تحصیلی جدید آرام آرام بازسازی کردند.
 
حالا با کم شدن آمار کرونا و قطعی شدن بازگشایی مدارس، تولیدکنندگان نوشت‌افزار ایرانی ـ اسلامی تلاش می‌کنند دوباره به میدان بازگردند. نمایشگاه نوشت افزار یکی از همان اتفاقاتی است که در واقع عرضه‌گاه است.
 
نمایشگاه ایران نوشت، یک اتفاق ملی است که 10 سال پیش شروع به فعالیت کرد و اگر دو سال تعطیل نبودیم، اکنون دهمین سال فعالیت نمایشگاه است. در هر حال هشتمین نمایشگاه ایران نوشت از اول شهریور آغاز به کار کرد و در این نمایشگاه بیشترین تعداد تولیدکنندگان را به نسبت سال‌های پیش داشتیم. غرفه‌ها را کوچک و جمع و جورتر کردیم. حدود 60 مجموعه در این نمایشگاه حاضرند که از شهرهای مختلف چون مشهد، شیراز، اصفهان، اراک، قم، تهران، و  ... شرکت کننده در نمایشگاه داریم . تولیدات خود را عرضه می‌کنند.
 
* فارس: تنوع محصولات چگونه است؟ 
 
از نظر تنوع، اولین بار است که این میزان از تنوع شرکت کننده را در نمایشگاه داریم. سال قبل از نظر دفتر و کیف، تنوع خیلی بیشتر بود اما مراجعان می گفتند در اقلام دیگر مقداری تنوع کم است. امسال در اقلام تحریر هم تنوع خیلی خوبی داشتیم. خودکار، مداد و اقلام نگارش در این نمایشگاه هستند و تنوع بسیار خوبی ایجاد شده است.
** استقبال خانواده‌ها از نمایشگاه نوشت افزار
* فارس: آمار فروش چگونه بوده است؟
هنوز آمار دقیق نداریم.
*فارس: استقبال چگونه بوده است؟
 
نکته اساسی این است که از نظر استقبال، یک سیر صعودی را طی می‌کنیم. طبیعتا یک شهریور امسال را نباید با یک شهریور سال ۹۷ یا ۹۸ مقایسه کنیم. در این مدت خانواده‌ها از فضای مدرسه دور بودند اما برخی مردم وقتی نمایشگاه که شروع شد و تبلیغات را دیدند، تازه یادشان آمد که مهر است و باید لوازم التحریر بخرند. 
 
خیلی از والدین دانش‌آموزان سال اول و دوم اصلا عادت به خرید لوازم‌التحریر نداشتند؛ چرا که بچه‌ها را کاملا به مدرسه نفرستاده بودند. در هر حال پیش‌بینی می‌کنیم به مرور هرچقدر از روزهای شهریور بگذرد، مراجعه برای خرید نوشت افزار بچه‌ها بیشتر شود.
 
از روز اول نمایشگاه تا کنون، هر روز افزایش جمعیت را داشتیم و پیش‌بینی می‌کنیم که در روزهای آینده خیلی شلوغ‌تر از این روزهای گذشته باشد. واقعا استقبال خیلی زیاد بود و این میزان استقبال را نداشتیم. 
 
** قیمت اجناس نمایشگاه از قیمت مغازه‌ها حداقل ۳۰ درصد کمتر است
 
* فارس: با برخی بازدیدکنندگان که صحبت می‌کردیم، می‌گفتند تخفیف زیادی در نمایشگاه روی اجناس داده نشده است؛ نظر شما چیست؟ 
 
ببینید یک نکته کلی وجود دارد که نوشت افزار طبیعتا در این دو، سه سال با وجود همه تعطیلی بازار و مضیقه‌ای که تولیدکننده‌ها داشتند، گران شد؛ چرا که مواد اولیه به شدت افزایش قیمت داشته است. در حال حاضر قیمت کاغذ نسبت به همین دو، سه سال گذشته، سه برابر شده است. تقریبا در شروع کرونا بندی ۳۰۰ هزار تا ۴۰۰ هزار تومان بود اما اکنون ۳ برابر شده است. در حالی که طبیعتاً فروش دفتر کمتر شده است. 
 
بقیه متریال‌ها، جوهر خودکار، چوب مداد، به شدت گران شده است. همچنین موضوع افزایش حقوق و دستمزد کارگران خیلی مؤثر است. چرا که نوشت افزار صنعت نیروی انسانی‌بر است یعنی تقریبا نیمی از هزینه تمام شده تولید کننده‌هاست.
 
خودکار مشابه خارجی که سال ۹۷  یا ۹۸ هر کدام هزار تومان بود در حال حاضر اینگونه شده است که خودکار ایرانی ۳ هزار تومان است ولی خودکار خارجی ۶ هزار تومان است. یعنی آن کسی که وارد کننده است متناسب با نرخ دلار، افزایش داده است اما تولید کننده داخلی این فشار را به خود آورده و سعی کرده است، افزایش قیمت ندهد.
 
در صنعت نوشت افزار برای اینکه قالب تولید کننده آن از قشر متوسط جامعه هستند و سرمایه‌دار نیستند، شرایط را کاملا درک می‌کنند و نیروهایشان از افراد بی‌بضاعت و حاشیه نشین و خانم‌های بی‌سرپرست هستند و سعی می‌کنند هوای آنها را هم داشته باشند.
 
از سوی دیگر نمی‌توانیم بگوییم شاهد گرانفروشی هستیم یعنی یک جنسی مثلا هزار تومان تمام می‌شود و تولید کننده ۱۰ هزار تومان می‌فروشد. نکته دیگر این است که حاشیه سودها، ۲۰ درصد، ۳۰ درصد یا ۴۰ درصد است و این در حالیست که در تولید می‌گویند حاشیه سود زیر ۱۰۰ درصد اصلا مبنا ندارد. اصلا نمی‌تواند تبلیغات کند، پروموشن و ترویج محصول انجام دهد و این یک نکته مهم است.
 
در همین نمایشگاه، تولیدکنندگان با قیمت عمده، محصولات را عرضه می کنند و از قیمت مغازه‌ها حداقل ۳۰ درصد کمتر است. مشکل شاید گرانی کلی نوشت افزار است. برخی مواقع خانواده‌ها فکر می کنند که در این نمایشگاه تخفیف داده نشده است اما اگر با قیمت‌های بیرون مقایسه شود، تفاوت‌ها حس می‌شود. 
 
خودکاری که بیرون ۳ هزار یا ۳۵۰۰ تومان است، در این نمایشگاه ۲۵۰۰ تومان عرضه می‌شود. مداد ۲۰، ۳۰ درصد کمتر است. دفترهایی که در فروشگاه‌ها ۳۰، ۴۰ هزار تومان است، در نمایشگاه از ۱۰، ۱۲ هزار تومان دفتر متناسب با برگ داریم؛ دفترهای خاص با جلد گلاسه که مغازه های بیرون ۱۰۰ هزار تومان می‌فروشند، در نمایشگاه 45 هزار تومان قیمت دارد.
* لوازم‌التحریر یک دانش‌آموز با کیفیت متناسب زیر یک میلیون تومان می‌شود
* فارس: در شبکه‌های اجتماعی قیمت بسته کامل لوازم‌التحریر برای ورود به مدرسه یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان ذکر شده است. شما برآورد قیمتی دارید؟
 
به نظرم این عدد را خیلی سطح بالا گفتند. در حال حاضر در نمایشگاه کوله پشتی داریم که کیفیت خوب ۳۰۰ هزار تومان، کیفیت معمولی ۲۰۰ هزار تومان و کیفیت سطح بالا، ۴۰۰ هزار تومان است. کوله پشتی گران‌ترین اقلام پک است. عموما در مقابل مابقی اجناس بسته لوازم‌التحریر، ۵۰ ـ ۵۰ می‌شود وقتی فردی کوله پشتی را  ۴۰۰ هزار تومان می‌خرد، اقلام نوشت افزاری آن هم ۴۰۰ هزار تومان می‌شود. 
 
اگر بخواهیم لوازم‌التحریر یک دانش‌آموز را با کیفیت متناسب حساب کنیم، زیر یک میلیون تومان می‌شود. به نظرم نقاط عرضه هم مهم است. تولیدکنندگان با متخصصین، بنکدار و حجم زیادی از رقبا در ارتباط هست و قیمت‌های‌شان با هم متناسب است اما در نقاط عرضه ممکن است اتفاق دبیگری بیفتد. نوشت افزار قیمت مصرف ندارد و ممکن است در هایپری به راحتی دو برابر قیمت اصلی به فروش برسد.
 
** ببعی و ببعو جزو کاراکترهای محبوب است 
* فارس: استقبال از کاراکترها چگونه بوده است و کدام کاراکتر بیشتر خریداری شده است؟
 
یکی از اشکالاتی که در این دو سال اتفاق افتاد، این بود که به خاطر اینکه سینماها تعطیل شدند، تولیدات تلویزیونی در بخش کودکان کم شد. بودجه شبکه پویا به شدت کاهش یافت شد، کاراکترهای زیادی به دست تولید کننده نرسید اما مثلا کاراکتری ببعی و ببعو جزو کاراکترهای محبوب هستند. 
 
فکر می‌کنیم پسر دلفینی که از چند روز پیش اکرانش شروع شد، محبوب شود. در حال حاضر 15 محصول با این کاراکتر هم طراحی شده و به بازار می رسد.
 
** اسباب بازی و پوشاک در نمایشگاه نوشت افزار
* فارس: در نمایشگاه نوشت‌افزار، اسباب بازی و لباس هم می‌بینیم، جریان چیست؟
 
یک کاری که ما امسال انجام دادیم این بود که نسبت به سال‌های قبل، بخش‌های جانبی نمایشگاه نوشت افزار را به واسطه نگاه صنایع فرهنگی تقویت کردیم. یعنی به خانواده‌ها سبد صنایع معرفی می‌کنیم و به مرور نمایشگاه‌ها به سمت نمایشگاه محصولات کودک و نوجوان می‌رود. 
 
در حال حاضر حدود ۲۰، ۲۵ درصد نمایشگاه نوشت افزار به بخش‌های دیگر مثل پوشاک کودک و نوجوان، محصولات سبک زندگی، اکسسوری، سبک زندگی، حتی خوراکی‌های سالم و اسباب بازی‌های ایرانی اختصاص دارد و برای تکمیل زنجیره سواد سبد صنایع فرهنگی است. 
 
یعنی معتقدیم که باید به این سمت برویم که وقتی نمایشگاه اسباب‌بازی برگزار می‌شود، آنجا هم یک بخش جانبی‌اش، نوشت افزار، پوشاک و سرگرمی باشد و به این شکل، این سبد صنایع فرهنگی به مرور کامل می شود.
 
** هنوز زیر ۱۰ درصد حجم صادرات نوشت افزار داریم
* فارس: وضعیت بازار نوشت افزار ایرانی ـ اسلامی در بازار کشور چگونه است؟
 
کلا بازار نوشت افزار چند نکته دارد. یکی اینکه روز به روز توسعه  پیدا می‌کند چیزی نیست که بگوییم چه زمانی متوقف می‌شویم. در بعضی اقلام، ظرفیت مازاد داریم مثل خودکار که باید با توجه به قوت  و کیفیتی که داریم حتما به سمت صادرات برویم.
 
* فارس: اکنون وضعیت صادرات نوشت افزار چگونه است؟
 
صادرات هست اما به صورت پارتیزانی است. نکته اصلی این است که کاری کنیم که صادرات یک مقدار پایدارتر شود. سه چهار سال است که نوشت افزار مزیت نسبی رقابتی پیدا کرده است مثلا به کشورهای منطقه می‌رود. بعضی کشورها که می‌رویم و نوشت افزار ما را می‌بینند، شگفت زده می‌شوند.
 
صادرات کیف، دفتر، خمیر، مداد، خودکار داشتیم ولی اینکه بگوییم صادرات خیلی سنگین و جدی بوده، اینگونه نبوده است. هنوز زیر ۱۰ درصد حجم صادرات نوشت افزار داریم که باید به ۲۰ تا ۳۰ درصد برسد.
 
بخش دیگر، داستان محتوایی است. محتوا اصل قضیه پیگیری‌ها و گفتمان‌سازی‌هاست. محتواهایی در این حوزه یکی از وظایف جدی، پیگیری از صدا و سیماست و اینکه مراکز تجاری سازی کارکترسازی ایجاد کنیم تا شاید برای اولین در تاریخ صدا و سیما، از کاراکترهای صدا و سینما استفاده کنیم. کاراکترها در سال‌های پیش انگشت شمار و به صورت خاص بوده است. در حوزه نوشت افزار باید ساز و کار چیده شود.  
 
ببنید نوشت‌افزار و فعالیت آن توسط مجموعه‌های خصوصی انجام می‌شود. هر کس با سرمایه شخصی و  توانی که دارد، وارد شده است. یکی با حجم بالا و کاهش قیمت آمده و یکی روی کیفیت تولید کار کرده است. یکی توانش روی طراحی محصول است و یکی، محصول اقتصادی تولید می‌کند؛ هر کدام از اینها جایگاه خود را پیدا می‌کند.
 
من تولید کننده اگر چیزی تولید کنم و نتوانم بفروشم از گردونه خارج می شوم. تولید کننده اگر مسیر خودش را پیدا نکند، ناخودآگاه حذف می شود. کما اینکه در این ۱۰ سال، شاید ۲۰ درصد ریزش و ۲۰ درصد رویش داشتیم.
 
* فارس: برخی غرفه‌داران می‌گفتمد هزینه غرفه‌ها بالاست، نظر شما چیست؟
 
کار ما که برگزاری نمایشگاه نیست.  یکبار در سال نمایشگاه داریم که تولیدکنندگان از کل کشور می‌آیند و نمایشگاه، ملی است. هزینه ها را جمع کرده و تقسیم بر متراژ می‌کنیم  و در نهایت از تولیدکننده‌ها عدد را می‌گیریم. امسال نمایشگاه ۱۸ روزه است. اگر تقسیم بر روز کنند، هیچ نمایشگاهی این قیمت نیست. به شدت قیمتش کمتر است؛ ضمن اینکه هزینه تبلیغات سنگین می کنیم.
 
 

[بازگشت به فهرست]