صدای شیپور جنگ افزایش قیمت در بازار کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه

کد مقاله: ۷۷۹ - تاریخ درج: ۱۳۹۴/۰۸/۰۹ - مشاهده: ۲,۴۲۲

حمایت از تولید کننده داخلی و محصولات تولیدی آنها بدون تردید عامل رشد و شکوفایی اقتصاد کشور و متضمن آینده ای با افق اقتصادی با ثبات و استوار برپایه توانمندی های داخلی خواهد بود.

رای: ۳.۰۰
توسط ۱ کاربر - رای دهید
 
اما در این میان سهوا! خلط موضوعی پیش می آید و حمایت از تولید کننده داخلی بعضا تمام و کمال جای خود را به "محصول " میدهد
گویی اینکه وظیفه و تعهدی بر مردم است که از آن "محصول" استفاده کنند ولو به هر قیمت و کیفیت.
حمایت بی منطق و بدون پشتوانه از "محصول" طبیعتا دستوری ، بدون برنامه و فاقد دورنمای مثبت خواهد بود.
 مثالهای فراوانی در خصوص نتایج حمایت از "محصول" بجای حمایت از تولیدکننده را میتوان ذکر کرد از خودرو و چای و روغن ، برنج و صنعت نساجی گرفته تا.... و حال گویا نوبت،نوبت "کاغذ" است.
متاسفانه اخیرا تحت لوای حمایت از تولیدداخلی ،پیشنهاداتی در راستای افزایش تعرفه واردات کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه بیان شده است. طرفداران این طرح بعضا با ارایه آمار و ارقامی که حتی خود به صحت و سقم آن اطمینان ندارند سعی در ایجاد تقابلی غیر منطقی و نادرست بین"واردات کاغذ" و "تولید کاغذ" در کشور دارند.
حال آنکه حمایت از تولیدکننده داخلی کاغذ راه و رسم مشخص و تعریف شده ای دارد که با ترفندی نه چندان هوشمندانه تمامی مشکلات این صنعت را متوجه واردات دانسته اند تا بتوانند به عنوان مسکنی ولو کوتاه مدت و با هزینه کرد از جیب مصرف کننده نهایی سرپوشی بگذارند بر مجموعه ضعفهای موجود و غیرقابل کتمان در صنعت کاغذ سازی کشور.
دورنمای افزایش تعرفه کاغذ که با تعجب فراوان از طرف وزارت محترم صنعت مطرح گردیده ، چیزی جز ایجاد تلاطم در بازار و افزایش قابل توجه قیمت نمیباشد. افزایش قابل پیشبینی و فزاینده قیمت است که پیشنهاددهندگان این طرح به آن دلبسته اند، در غیر اینصورت تاثیر مستقیم افزایش تعرفه 11 درصدی ،دردی را از آنها دوا نخواهد کرد.
سیاستهای صحیح ارزی اخیر دولت محترم در خصوص حرکت بسوی ارز تک نرخی و حذف تدریجی ارز مبادلاتی برای گروه وسیعی از کالاهای وارداتی در کنار افزایش تعرفه کاغذ میتواند دست کم اثر افزایشی 25 درصدی برقیمتهای فعلی کاغذ داشته باشد ،با اندک تامل و نگاه دقیق تر به موضوع و در نظر گرفتن شرایط روانی حاصله از رشد قیمت کاغذ به واسطه تعرفه و افزایش نرخ ارز ، میتوان آینده قیمت کاغذ وارداتی را پیشبینی کرد. حاصل این افزایش قطعا از حاصل جمع افزایش نرخ تعرفه و اثر افزایش احتمالی نرخ ارز بسیار فراتر و بیشتر است .
و این دقیقا نکته ای است که پیشنهاد دهندگان این طرح بر روی آن حساب باز کرده اند.
در خوشبینانه ترین حالت درآمد مازاد مستقیم از افزایش تعرفه (بدون در نظر گرفتن اثر افزایش ارز و تاثیرات روانی بازار) سالانه میتواند کمتر از سه میلیون دلار درآمد ایجاد نماید ،کارخانجاتی فرسوده و دارای ماشین آلاتی مربوط به چند دهه پیش و عمدتا بدون توجیه اقتصادی در دنیای امروز و با توجه به قیمت ماشین آلات امروزی در دنیا ، و با فرض هزینه کرد تمامی درآمد حاصله برای توسعه سخت افزاری، آیا پیشنهاددهندگان با این رقم ها میخواهند نوسازی کنند؟ و برهمین اساس است که نوید و وعده بهبود کیفیت میدهند ؟! آیا هزینه روند نامطلوب جذب سرمایه گذاری خارجی و ضعف در این حوزه را باید بدنه جامعه و خیل عظیمی از چاپخانه داران و نشریات پرداخت نمایند؟.
در متن جوابیه یکی از مسوولین حامی افزایش تعرفه، آمده است ؛ به دلیل برخورداری کاغذ چاپ و تحریر از معافیت پرداخت ارزش افزوده است که تولید کننده داخل توان رقابت ندارند ،حال سوال اینجاست که چرا تعرفه واردات مواد اولیه(مانند خمیر و برخی قطعات مصرفی ) این کارخانجات را حذف نمیکنند ؟ تا این نابرابری اصلاح گردد و از این طریق حمایتی از آنها نمیشود ! ،پاسخ صد البته واضح و ساده است هزینه افزایش تعرفه کاغذ را بخش فرهنگ و در کل ، بدنه جامعه می پردازد و طبیعتا راه ساده تری است برای حمایت دستوری.
از یاد نبریم همانطور که پیشتر اشاره شد در این روند کماکان "محصول" حمایت میشود و نه "تولیدکننده داخلی "و درواقع این تصمیم و پیشنهاد فاقد هرگونه دورنمای استراتژیک میباشد.
حامیان افزایش تعرفه ، در بحث استفاده از کاغذ وارداتی فضا را طوری ترسیم مینمایند که گویی مصرف کننده داخلی در حوزه چاپ و نشر به دلیل عدم اطلاع کافی از کیفیت کاغذ های داخلی و یا به دلیل اغوا شدن توسط واردکنندگان و تجار کاغذ است که به مصرف کاغذ داخلی اهتمام و میلی ندارند.
بحث کیفیت و کمیت عامدانه در این فضاسازی حذف شده است ،طبق گزارشات حسابرسی شده سنوات پیشین یکی از تولید کنندگان به راحتی میتوان میانگین توان تولیدات آنها را به لحاظ کمی مورد بررسی قرار داد، بدون شعار و بدون عوام فریبی .
در مصاحبه های اخیر که حامیان طرح افزایش تعرفه کاغذ داشته اند این نکته به کلی فراموش شده است که اصولا واردات چیست و چه زمانی صورت میپذیرد ؟ می دانیم واردات وقتی صورت میپذیرد که کشور واردکننده به دلایل مختلف فاقد توجیه مناسب اقتصادی در تولید بهینه محصول مورد نظر میباشد و یا تولیدات داخل به دلیل کیفی و کمی پاسخگوی نیاز کشور نباشد در این صورت طبیعتا تفاوت میان روند عرضه و تقاضا باعث ایجاد تقاضا جهت واردات میگردد.
واردات کالاهای واسطه ای –همچون کاغذ و مقوا - که توجیه اقتصادی مناسبی برای تولید در داخل کشور ندارند(به دلیل وابستگی ارزی بالا برای ماشین آلات ،مواد اولیه و قطعات مصرفی )، نه تنها عامل بازدارنده تولید ملی نیست ،بلکه به عقدیه کارشناسان و با مطالعه مختصات اقتصاد کشورهای درحال توسعه و توسعه یافته ، استفاده از کالای واسطه ای جهت افزایش کیفیت عرضه کالای صادراتی ،تاثیر مثبت و قابل توجه ای در رشد تولید ناخالص ملی دارد.
بهره گیری از کالای با کیفیت واسطه ای ، میتواند کیفیت محصولات نهایی را تا حد مطلوب و استاندارد بین المللی بالابرده و از این منظر باعث رشد صادرات غیرنفتی و بالتبع آن رشد پایدار تولید ناخالص داخلی گردد.
در جای دیگری در دفاع از افزایش تعرفه کاغذ آورده شده است که مانع اصلی عدم رقبت سرمایه گذار خارجی در حوزه تولید کاغذ در کشور ناشی از همین پایین بودن تعرفه واردات است! ، باز هم نوک پیکان انتقاد به سمت اتخاذ راه حلی!! ساده و سطحی است ،افزایش قیمت و هزینه کرد از جیب مصرف کننده. عدم تحقق نسبی سرمایه گذاری خارجی در کل صنعت کشور و بطور خاص در صنعت تولید کاغذ ، دلایل بسیار مهمتری دارد تا پرداختن به موضوع تعرفه واردات. سهم و حوزه تاثیر تغییرات تعرفه ای ،در قیاس با سایر فاکتورهای موثر بر جذب سرمایه گذاری خارجی بسیار ناچیز و کم اثر ارزیابی میگردد.کافی است برای آگاهی بهتر از برخی موانع سرمایه گذاری خارجی نتایج مطالعه اخیر بلومبرگ(1) در خصوص موانع موجود در ایران برای جذب سرمایه گذرای خارجی را مرور نمایید.
نکته حاثز اهمیت دیگر در مسئله طرح افزایش تعرفه کاغذ چاپ و تحریر اینکه چرا هیچوقت بررسی نمیشود چگونه است تولید کننده خارجی محصولی را با قیمتی رقابتی و کیفیتی بالا را بصورتی میتواند تولید نماید که حتی با احتساب سود تولید کننده و فروشنده خارجی ،هزینه حمل تا بنادر ایران، سود بازرگانی و هزینه های ترخیص ، هزینه حمل در داخل و سود تجار و - بعضا - چندین واسطه داخلی، به لحاظ قیمت و کیفیت کاغذههای چاپ و تحریر و روزنامه وارداتی کماکان تهدیدی جدی برای محصولات تولیدکنندگان داخلی باشد؟.
پاسخ های فراوانی میتوان برای توجیه سوال اخیر آورد ،اما از واقعیت گریز نیست، بدنه سنگین کارخانجات داخلی تولید کننده کاغذ چاپ و تحریر و هزینه سربار بالا ،ماشین آلات قدیمی و فرسوده و از همه مهمتر وابستگی بسیار بالا به واردات مواد اولیه و قطعات باعث میگردد هرگز نتوانند بدون ایجاد تغییرات اساسی و بنیادی میدان را از رقبای خارجی و بعضا بسیار جوان خود -به لحاظ سال تاسیس- بازپس گیرند.
در صورت افزایش تعرفه و بالتبع آن افزایش قیمت فروش و در نتیجه به دلیل افزایش حاشیه سود و ایجاد جذابیت مضاعف در واردات کاغذ ،ضمن از میان رفتن تعادل فعلی و آرامش نسبی حاکم بر این بازار ، ورود مجدد غیرتخصصی ها به حوزه واردات کاغذ بسیار محتمل میباشد.
با این افزایش قیمت و حاشیه سود نه تنها از حجم واردات کاسته نخواهد شد بلکه بیم آن میرود که در زمینه کاغذ چاپ و نشر و روزنامه به دلیل ایجاد رقابتهای قیمتی مسبوق به سابقه - بین واردکنندگان عمدتا غیرتخصصی - ، و نیز با عنایت به کیفیت مطلوب کاغذ های وارداتی ، تولیدکنندگان کاغذ داخلی بخش قابل توجهی از همین اندک سهم بازار را نیز از دست بدهند.
افزایش تعرفه به بهانه حمایت از تولید داخل در خصوص کاغذ چاپ و تحریر و روزنامه میتواند مصداق همان "سرنا را از سر گشاد زدن " باشد.

علی فرهمندی- دبیر انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا

--------------------------------------
(1)چهار مانع عمده سرمایه گذاران خارجی در ایران از نگاه بلومبرگ
عصر ایران(کد خبر: ۴۲۱۶۶۱) به نقل از بلومبرگ به 4 مانع عمده سرمایه گذاران خارجی در ایجاد کسب و کار در ایران اشاره کرده و نوشت:
1- اقتصادی دولتی : کنترل دولت بر بیش از 70 درصد از اقتصاد ایران
2- نظام حقوقی و قضایی که از نظر سرمایه گذاران خارجی نامطلوب است
3- دو نرخه بودن ارز در ایران
4- موانع فرهنگی . آشنایی به فرهنگ مذاکره با طرف های تجاری در ایران دشوار است.
بلومبرگ نوشت کشور 80 میلیونی ایران بازار بالقوه و بکری برای تجارت و سرمایه گذاری است. اقتصاد این کشور بیش از یک دهه اخیر را به دلیل برنامه هسته ای در انزوای بین المللی بوده است.

 

 

[بازگشت به فهرست]