به گزارش فارس به نقل از وزارت ارشاد، بر اساس آمارهای موجود، در سال ۱۴۰۳ در مجموع، ۴۶ هزار تن محصولات چاپی به کشور وارد شده است، در مقابل حجم صادرات محصولات چاپی از ایران به خارج از کشور، نصف این رقم یعنی ۲۳ هزار تن بوده است.آمار دوبرابری واردات محصولات چاپی که بیش از نیمی از آنها در داخل کشور نیز تولید میشوند، موجب شده است که مدیران اداره کل چاپ وزارت ارشاد سیاستهایی را برای کنترل واردات محصولات چاپی به کشور اتخاذ کنند، مهمترین این سیاستها به ممانعت از ورود محصولاتی است که نمونه مشابه داخلی آنها در کشور تولید میشود.
سیاستهایی که مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چندی پیش در مراسمی که به توسعه محورهای صادراتی صنعت چاپ و بستهبندی ایران میپرداخت، از تصمیم برای اجرایی کردن آن سخن گفت، عباس زارع از تلاش این وزارتخانه برای کاهش ۴۰درصدی واردات محصولات چاپی برای سال آینده خبر داده بود، موضوعی که اگر محقق شود و در مقابل زمینه تولید بیشتر محصولات چاپی در ایران فراهم شود، میتواند به صادرات بیشتر و تودر سه ماهه نخست سال جاری و در سایه این سیاست جدید وزارت ارشاد چگونه بوده است؟
بر اساس آمارهای رسمی موجود در اداره کل چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۳ در مجموع ۴ هزار تن محصولات چاپی به کشور وارد شده است. این در حالی است که این آمار در ۳ ماهه نخست سال جاری به ۲ هزار و ۶۰۰ تن کاهش یافته است.
عباس زارع مدیرکل دفتر چاپ وزارت ارشاد، کاهش حجم واردات محصولات چاپی به کشور در ۳ ماهه نخست سال جاری را بر اساس سیاست نظاممند کردن واردات عنوان کرده و میگوید: با توجه به اینکه یکی از راههای پیشرفت صنعت چاپ، ایجاد تعادل بین حجم واردات و صادرات محصولات چاپی است، ما تلاش داریم تا نگاه تازهای ایجاد کنیم.
وی ادامه داد: در این راستا، حجم واردات محصولات چاپی به کشور در سه ماهه نخست، هزار و ۴۰۰ تن معادل ۳۵ درصد نسبت به سال گذشته کاهش داشته است، بنا داریم این روال کاهشی در واردات را تا پایان سال حفظ کنیم . البته به هر حال ما بی نیاز از واردات نیستیم و در برخی موارد و حوزهها که تولید داخلی وجود ندارد، نیاز به واردات داریم، اما با بازنگری و استفاده ازظرفیتهای چاپی کشور و نظارت و بررسی دقیق توانستیم در ۳ ماهه اول ۳۵ درصد کاهش واردات را داشته باشیم، اساسا راه توسعه صنعت چاپ در ایران این است که در واردات کاهش داشته باشیم و در حوزه صادرات افزایش.
اگرچه هنوز آمار مشخصی از صادرات محصولات چاپی در سه ماهه نخست سال جاری به دست نیامده است، اما این انتظار وجود دارد که به موازات کاهش حجم واردات محصولات چاپی؛ کمک شود تا حجم صادرات نیز افزایش پیدا کند.
صنعت چاپ در ایران بهعنوان بخشی از زنجیره تأمین بسیاری از محصولات تولیدی و فرهنگی، امکان بالقوهای برای رشد و توسعه در حوزه صادرات دارد. با توجه به افزایش نیازهای منطقهای و تقاضاهای بینالمللی، بررسی وضعیت و فرصتهای صادراتی این صنعت اهمیت ویژهای دارد.
امکانات تولیدی گستردهای در صنعت چاپ ایران وجود دارد، اما بیشتر آنها بهروزرسانی نشده و نیازمند سرمایهگذاری در تکنولوژیهای مدرن است، بیشتر صادرات صنعت چاپ ایران به کشورهای همسایه مانند عراق، افغانستان و کشورهای آسیای میانه متمرکز است، این بازارها بهدلیل روابط فرهنگی و جغرافیایی نزدیک، پذیرای محصولات چاپی ایران هستند، محصولاتی که عمدتاً صادر میشوند شامل کتب، مجلات، مواد بستهبندی و محصولات چاپی تبلیغاتی هستند.
با وجود برخی موفقیتها، رقابتپذیری محصولات چاپی ایران در بازارهای جهانی بهدلیل استفاده از ماشینآلات قدیمی و هزینههای بالای تولید پایینتر از استانداردهای جهانی است. تغییرات مداوم نرخ ارز و مسائل اقتصادی داخلی نیز در یک دهه گذشته در کاهش این استانداردها تأثیر داشته و پایداری صادرات را کاهش داده است، همچنین ضعف در زیرساختهای حملونقل و لجستیک نیز به هزینه و زمان تحویل محصولات اثر گذاشته است.
از سوی دیگر، با رشد اقتصادی کشورهای همسایه و توسعه بازارهای نوظهور، تقاضا برای محصولات چاپی باکیفیت و مقرونبهصرفه افزایش یافته است، بنابراین محصولات چاپ بستهبندی، بهویژه در بخش غذایی و دارویی، چشمانداز صادراتی وسیعی را پیشپای صنعت چاپ ایران قرار داده است.
در این راستا، صنعت چاپ ایران با اتخاذ استراتژیهای مناسب و سرمایهگذاری در زمینههای کلیدی میتواند سهمی قابل توجه از بازارهای بینالمللی را به خود اختصاص دهد. برای موفقیت در این مسیر، نوسازی فناوری، بهبود زیرساختهای صادراتی و توسعه روابط تجاری با کشورهای هدف ضروری است. با این اقدامات، ایران میتواند جایگاه خود را بهعنوان یک تولیدکننده معتبر در بازارهای جهانی تثبیت کند.