گزارش نشست شهرك چاپ؛ موافقان و مخالفان

رای: ۳.۰۰

توسط ۱ کاربر - رای دهید

نمايندگان صنف چاپ و مدير كل دفتر چاپ وانتشارات در ميزگرد نمايشگاه كتاب به گفت و گو بحث درباره ضرورت وجودي شهرك چاپ پرداختند. 
در اين نشست كه بعد از ظهر جمعه،13 ارديبهشت برگزار شد، شكرالله فايز(نماينده شركت شهركهاي صنعتي تهران)، جلال ذكايي (مدير كل دفتر چاپ وزارت ارشاد)، محمود كلاري (عضو هيئت مديره اتحاديه چاپخانه‌داران)، محمد بلالي (نائب رئيس سابق اتحاديه چاپخانه‌داران) و مصطفي تيناي تهراني (نايب رئيس اتحاديه چاپخانه‌داران) حضور داشتند. موضوع «شهرك چاپ گامي به سوي صنعتي شدن چاپ ايران» مورد بحث و بررسي قرار گرفت.

طراحي استراتژي صنعت چاپ

در ابتداي اين ميزگرد، ذكايي ضمن ابراز خرسندي از موضوع اين نشست، گفت: چاپ در كشور ما از روز اول فرآيند صنعتي را طي نكرده است و صنعت چاپ از ابتدا به شكل فعاليت صنفي به وجود آمده است و به عقيده من روز اولي كه دستگاه چاپ وارد ايران شد؛ به استراتژي و برنامه‌اي از پيش تعيين‌شده‌ انديشيده نشده بود.

وي در ادامه گفت: براي تحقق اهداف فرهنگي بايد يك استراتژي چاپ؛ طراحي مي‌كرديم و به زنجيره صنعتي وصل مي‌شديم تا به آنچه مطلوبمان بود مي‌رسيديم.



مدير كل دفتر چاپ وزارت ارشاد درباره فضاي معين شده براي شهرك چاپ گفت: بنا نداريم شهرك صنعتي چاپ را فقط در شمس‌آباد و نزديك فرودگاه امام خميني راه‌اندازي كنيم. چهار مكان ديگر براي اختصاص يافتن به شهرك چاپ را مدنظر داريم (قم، خراسان، آذربايجان شرقي و اصفهان) كه قرار است ظرف امسال ساخت آنها نيز عملياتي شود.

وي ضمن قدرتمند خواندن صنعت چاپ در زمينه بسته‌بندي ادامه داد: ما در حوزه بسته‌بندي توانايي‌هاي بسيار زيادي داريم فقط اطلاع‌رساني نشده است و در سطح منطقه مي‌توانيم در اين حوزه حرف‌هاي زيادي براي گفتن داشته باشيم.

ذكايي در ادامه گفت: براي اينكه چاپ ما بتواند از مرحله صنفي گذر كند و به مرحله صنعتي برسد؛ الزاماتي نياز دارد كه بايد به آنها توجه جدي شود. برخي از دوستان در اتحاديه چاپخانه‌داران فكر كردند كه اگر چاپ از وزارت ارشاد كه يك وزارت فرهنگي است جدا شود؛ موضوع و مشكلات چاپ حل خواهد شد ولي به اعتقاد ما طرح يك چنين موضوعي يك مسئله انحرافي است.

در اين ميان يك بخشي به عنوان بستر شهرك صنعتي فراهم شده است و از حضور چاپ در شهرك‌هاي تخصصي مي‌توان از اتفاقات ديگري بهره برد كه به دوران گذر چاپ ما از صنفي به صنعتي كمك خواهد كرد.

ذكايي، موضوع اصرار ارشاد بر تجميع چاپخانه‌داران را در شهرك صنعتي چاپ نادرست خواند و گفت: ما به هيچ عنوان بنابه تجميع نداشتيم. وقتي كلمه تجميع گفته مي‌شود يك اجبار هم پشت سر آن وجود دارد. «هم‌گرايي» مدنظر بوده است. هم‌گرايي صرفا حضور چاپخانه‌داران نيست. بلكه تمام اعضاي خانواده چاپ كه مي‌توانند به يك توليد مطلوب كمك كنند؛ در شهرك صنعتي چاپ مي‌توانند گردهم آيند و اگر اين اتفاق بيفتد بايد منتظر وقوع يك جهش مهم در زمينه چاپ باشيم.

وي درباره درآمد كشور ما از طريق صنعت چاپ گفت: اساسا يك چنين مطالعه‌اي به صورت دقيق تاكنون اتفاق نيفتاده است. ولي در مقايسه با كشورهاي اروپايي يك تفاوت ماهوي را شاهد هستيم به اين دليل در كشور ما چيزي تحت عنوان توليدات در زمينه دستگاه‌هاي چاپي وجود ندارد. بخش‌هايي مانند ماشين‌آلات چاپ مربوط به وزارت صنايع است ولي بخش خدماتي صنعت چاپ كه مربوط به ارشاد درحال بررسي است كه نتيجه‌اش هنوز نهايي نشده است.

ذكايي درباره صادرات محصولات چاپي ادامه داد: به تازگي مقداري از اين صادرات را تجربه كرده‌ايم. ولي بايد بگويم محصولات چاپي كه از كشور ما صادر مي‌شود همراه كالا است (بسته‌بندي شكلات و ...) كه هيچ‌وقت در آمار حوزه چاپ به حساب نمي‌آيد.

تهراني (نايب رئيس اتحاديه چاپخانه‌داران) نيز در اين ميزگرد درباره اهداف ساخت شهرك چاپ گفت: ما به اين اتفاق به عنوان يك حركت مثبت كه قرار است درنهايت به نفع ايران باشد، نگاه مي‌كنيم.

وي در ادامه گفت: امروزه درباره صنعت چاپ صحبت مي‌كنيم ولي هيچ‌گاه ديدگاه صنعتي براي چاپ مطرح نبوده است و همين چيزي كه درحال حاضر در كشور ما تحت عنوان چاپ وجود دارد ناشي از ذوق و ابتكار ايراني بوده است. به نظر من بهتر است از زمينه‌ها و ناكارآمدي‌هاي تلخ كمتر حرف بزنيم و در مورد روزنه‌هاي اميد بيشتر سخن بگوئيم. بايد براي يك كار عظيم ملي همفكري صورت گيرد.

طرح را ما داديم ولي ارشاد دعوتي از ما نكرد

محمود كلاري(عضو هيئت مديره اتحاديه چاپخانه‌داران)نيز طرح اوليه ساخت شهرك صنعتي چاپ را متعلق به اتحاديه چاپخانه‌داران دانست و گفت: طرح اوليه يك چنين شهركي را از ابتدا اتحاديه چاپخانه‌داران در حضور آقاي صفار هرندي مطرح كرد كه بسيار هم مورد استقبال قرار گرفت ولي منظور ما اين بود كه يك پكيج كاملي از صنعت چاپ در تهران با سرمايه چاپخانه‌دارها به وجود آوريم و هدف ما از تاسيس چنين چاپخانه‌اي؛ مطلقا گرفتن كار از داخل نبود. هدف ما گرفتن كاراز خارج از كشور بود كه قرار شد درنهايت اتحاديه هم در جريان اين برنامه‌ريزي‌ها قرار بگيرد كه متاسفانه از سوي ارشاد هيج دعوتي از اعضاي اتحاديه براي شركت در اين جلسات به عمل نيامد.

وي درباره اصرار به تجميع چاپخانه‌داران از سوي ارشاد گفت: از روز اول حرف ارشاد همين بود و به همين صورت مطرح شد. پيشنهاد اتحاديه از اول به صورت ديگري بود اما در انتخاب شهرك كنوني چاپ اتحاديه هيچ دخالتي نداشته است.

كلاري؛ منطقه شمس‌آباد را كه ارشاد براي اختصاص دادن به شهرك صنعتي چاپ درنظر گرفته است؛ نامناسب دانست و گفت: منطقه‌اي كه براي شهرك چاپ در نظر گرفته‌اند به درد صنعت چاپ نمي‌خورد شهرك شمس‌آباد مشكل آب و... دارد. به غير از شهرك عباس‌آباد؛ شهرك‌هاي صنعتي كه تاكنون ساخته شده است درنهايت هيچ يك نتوانسته به اهداف خود برسند.

وي در ادامه از دلايل ديگر نامناسب بودن شهرك شمس‌آباد را ترافيك و مشكل عبور ومرور كارگران دانست و اين مسايل را مانع از رشد شهرك چاپ اعلام كرد.

كلاري درباره مكان پيشنهادي اتحاديه براي شهرك چاپ گفت: انتهاي اتوبان همت، در غرب تهران منطقه بسيار وسيعي بود كه به نظر ما چاپ مي‌توانست در آنجا موفقيت‌هايي به دست آورد.

اما ذكايي؛ خواست اتحاديه را تنها ساخت يك چاپخانه بزرگ دانست و گفت: اتحاديه؛ چاپخانه بزرگ مي‌خواسته و نه شهرك چاپ. از روز اول از سوي اتحاديه يك خط مكتوب و مستندات به ما ارائه نشده است كه ما بدانيم واقعا اتحاديه چه مي‌خواهد؟ نود درصد نظرسنجي كه از چاپخانه‌دار ها در تهران انجام شده با آنچه كه ما مطالعه كرديم با واقعيت‌هاي بيرون تطبيق مي‌‌كرد.

وي درباره نظرسنجي‌هاي انجام شده براي انتخاب شمس‌آباد به عنوان شهرك صنعتي چاپ گفت: مكان‌هاي مختلف را بازديد وطرح و توسعه شمس‌آباد را نيز بررسي كرديم به علت ارزش افزوده قيمت‌ها نمي‌توانستيم در غرب تهران؛ مكاني را مهيا كنيم و اين شهرك نزديك‌ترين شهرك به تهران است و درباره آب آنجا هم بايد بگويم در هيچ آزمايشگاهي اين آب مورد بررسي قرار نگرفته است و من تعجب مي‌كنم كه چگونه آقايان آب آنجا را غيرقابل استفاده در صنعت چاپ مي‌دانند.

ذكايي درباره ترافيك كه كلاري آن را مشكل مكان اين شهرك صنعتي دانسته بود؛ اضافه كرد: فرودگاه امام خميني به دليل اين‌كه در اتوبان تهران - قم ترافيك وجود ندارد؛ در اين محل احداث شده است من تعجب مي‌كنم وقتي اين ايرادها را مي‌شنوم. رفت و آمد كارگرها هم مسئله‌اي است كه به آن فكر كرده‌ايم شهرك پرند در نزديكي شمس‌آباد را براي استقرار كارگران در نظر گرفته‌‌ايم.

وي در ادامه گفت: دوستان اصرار دارند كه بگويند ما قصد تجميع داشته‌‌ايم ولي بايد بگويم در حال حاضر 1310 چايخانه در تهران داريم ولي شهرك كه ما امروزه مد نظر داريم از 160 تا 150 هكتار است كه نهايتا بيش از 500 واحد نمي‌تواند در اين شهرك صنعتي مستقر شوند و امكان‌پذير نيست كه ما در اين مكان همه چاپخانه‌داران را جمع كنيم.

دولت وعده 10 ميليارد تومان وام براي شهرك چاپ داد

شكرالله فايز(نماينده شركت شهركهاي صنعتي تهران) نيز در ادامه اين ميزگرد درباره شهرك چاپ گفت: راه‌هاي ارتباطي اين شهرك به دليل اينكه اتوبان است بسيار حائز اهميت است و راه ارتباطي به جنوب كشور و بنادر هم در اين شهرك مهيا است. مزيت ديگر اين شهرك نزديك بودن آن به فرودگاه است و امتياز بالايي كه اين شهرك دارد اين است كه در يك محيط صنعتي واقع شده است.

وي درباره سوبسيد‌هايي كه دولت در اختيار چاپخانه‌دارها مي‌گذارد تا در اين شهرك مستقر شوند ادامه داد: اين زمين‌ها وابسته به دولت است و قرار شده است براي احداث اين شهرك؛ دولت 10 ميليارد تومان اختصاص دهد كه بنا به تشخيص وزارت ارشاد؛ سوبسيدهاي لازم اعمال خواهد شد. بانك صنعت و معدن هم براي كمك به اينكه اين شهرك‌ به ثمر برسد؛ ابراز آمادگي كرده است.

بدون حب و بغض بينديشيم

بلالي (نائب رئيس سابق اتحاديه چاپخانه‌داران) هم درباره آلاينده بودن مواد استفاده شونده در چاپخانه‌ها گفت: اگر به قبل از انقلاب و 10 سال اول انقلاب برگرديم مي‌توان صنعت چاپ را آلوده‌كننده و خطرناك در داخل شهر دانست. اما امروز استفاده از روش‌هاي قبلي آب‌هاي زيرزميني و شوينده‌هاي زينك ديگر منسوخ شده است. امروزه چنان ماشين‌ها را ايزوله كرده‌اند كه حتي براي كارگري كه به طور مستقيم با اين دستگاه‌ها در ارتباط است هم مشكلي به وجود نخواهد آمد.

وي در ادامه گفت: كساني كه در مورد شهرك چاپ صحبت مي‌كنند بايد نسبت به چاپ اطلاعات داشته باشند و صنعت چاپ را بشناسند. ما در صنعت چاپ با «ميكرون» سروكار داريم. كارگران ما آكادميك نيستند ولي مي‌دانند كه چطور بايد با مقياس ميكرون كار كنند و هيچ جاي دنيا اينگونه نيست كه در آن محدوده شهرك صنعتي وجود داشته باشد و اگر شهرك چاپ را به صورت يك مجموعه ببينيم ممكن است بتواند موفقيت‌آ‌ميز عمل كند اما اگر قرار باشد با 30 كيلومتر فاصله در يك شهرك؛ خودمان را محدود كنيم سرويس‌دهي به كارخانجات ديگر سخت خواهد شد اگر قرار باشد اين شهرك به اهداف خوبي برسد. بايد خارج از حب و بغض بينديشيم كه چگونه مي‌شود اين صنعت را سرپا نگه داشت.

در آمدسالانه 180 ميليارددلاري آمريكا از صنعت چاپ



پيش از شروع بحث زهرا حاج محمدي روزنامه نگار حوزه كتاب و نشر كه مديريت اين نشست را بر عهده داشت با اشاره به وضعيت چاپ در ايران و مقايسه آن با برخي كشورهاي پيشرفته گفت: «...در كشور ما هر كس نام چاپ را مي‌شنود ناخودآگاه به فكر كتاب و نشريات مي‌افتد ولي صنعت چاپ براي كشوري مثل آمريكا 180 ميليارد دلار دستاورد اقتصادي دارد حال آنكه كارشناسان همين حوزه در ايران معتقدند ايران امروز پر از ماشين آلات چاپ دست دوم يا از رده خارج است و آنچه در حوزه محصولات چاپي در ايران ما سراغ داريم بيش از 80 درصد به چاپ كتاب و نشريات محدود مانده است و ديگر محصولات چاپي مانند مواد تبليغاتي و بسته بندي از پيشرفت و توسعه عاري بوده اند» 

حاكيست كه اين نشست‌ها قرار است تا روز دوشنبه هم ادامه داشته باشد و مسائل ديگر صنف چاپگران مورد تجزيه و تحليل قرار بگيرد.