توقف اجرای آیین‌نامه کاهش مصرف پلاستیک به‌ دلیل ضعف ضمانت اجرایی

به گزارش ایسنا مهدی خادم ثامنی گفت: بر اساس آمار رسمی، روزانه حدود ۵۷ هزار تن پسماند عادی شهری در کشور تولید می‌شود که ۱۱ تا ۱۲ درصد آن را پسماندهای پلاستیکی تشکیل می‌دهند. این مواد با نفوذ به منابع آب و خاک، اثرات مخربی بر محیط زیست برجای می‌گذارند. مصرف سالانه پلاستیک در ایران برای هر نفر حدود ۳۵ کیلوگرم برآورد شده است که تقریبا هم‌سطح با متوسط جهانی است.

 

مدیرکل دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط‌ زیست افزود: طبق برآورد انجمن ملی صنایع پلیمر ایران، سالانه ۳.۵ میلیون تن مواد پلیمری در بورس کالا معامله می‌شود که افزون بر این حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تن مواد پلاستیکی به کشور وارد می‌شود.

 

وی در ادامه اظهارکرد: تخمین‌ها نشان می‌دهد سالانه حدود ۱.۵ میلیون تن از این محصولات پلاستیکی یک‌بار مصرف مورد استفاده قرار می‌گیرند که از این میان تنها ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تن بازیافت و مابقی سوزانده یا رهاسازی می‌شود.

 

 تلاش کشورهای جهان برای مهار بحران پلاستیک

 

مدیرکل دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاطت محیط زیست تصریح کرد: در راستای مقابله با بحران پلاستیک، براساس گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) تاکنون ۱۲۷ کشور جهان قوانینی برای کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی تصویب کرده‌اند. این قوانین شامل ممنوعیت توزیع رایگان، محدودیت واردات و تولید، مالیات بر تولید و مصرف و نیز تسهیل فرآیند بازیافت می‌شود.

 

وی اضافه کرد: در ایران نیز آیین‌نامه کاهش مصرف کیسه‌های پلاستیکی در سال ۱۴۰۱ به تصویب هیات دولت رسید. طبق ماده ۲ این آیین‌نامه، تولیدکنندگان موظف به کاهش سالانه ۲۰ درصدی تولید کیسه‌های کمتر از ۲۵ میکرون طی یک دوره پنج‌ساله و جایگزینی آن‌ها با کیسه‌های سازگار با محیط زیست و یا زیست‌تخریب‌پذیر هستند. با این حال به دلیل مشکلاتی نظیر فقدان آمار دقیق تولید از سوی وزارت صنعت،معدن و تجارت، عدم ضمانت اجرایی ماده ۳ آیین نامه مذکور و نبود شفافیت در فرآیند نظارت، اجرای این ماده متوقف شده است.

 

خادم ثامنی در ادامه گفت: بر اساس ماده ۳ این آیین‌نامه نیز توزیع رایگان کیسه‌های پلاستیکی در فروشگاه‌ها ممنوع اعلام شده است اما به دلیل فقدان ضمانت اجرایی و عدم امکان تعیین مجازات برای متخلفان، این ماده نیز اجرایی نشده است.

 

اصلاح آیین‌نامه در دستور کار دولت

 

مدیرکل دفتر مدیریت پسماند سازمان حفاظت محیط‌ زیست افزود: در سال ۱۴۰۳، سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری نهادهای ذیربط و انجمن‌های تخصصی، اقدام به بازنگری آیین‌نامه کرده است. این اصلاحیه هم‌اکنون در کمیسیون امور زیربنایی، صنعت و محیط زیست دولت در حال بررسی است. ضمنا با امعان نظر به اینکه روز ۲۱ تیر به عنوان روز بدون کیسه پلاستیکی در کشور با روز جهانی بدون کیسه پلاستیکی ۳ جولای (۱۲ تیر) مغایرت زمانی دارد و با عنایت به تاثیرگذاری مناسبت‌ها و رخدادهای محیط زیستی ملی - بین المللی و همپوشانی برخی از فعالیت‌های تخصصی با تقویم رخدادهای محیط زیستی جهانی این دفتر به منظور تقارن این دو روز از طریق مراجع ملی در حال اقدام است.

 

نقش مردم در مهار بحران پلاستیک

 

وی اظهار کرد: در کنار قوانین الزام‌آور، نقش مردم در کاهش مصرف پلاستیک بسیار حیاتی است. استفاده کمتر از کیسه‌های نایلونی، به‌کارگیری کیسه‌های پارچه‌ای یا سبدهای خرید، پرهیز از ظروف یکبار مصرف و انتخاب محصولات با بسته‌بندی‌های کاغذی یا شیشه‌ای از جمله اقدامات موثر در این زمینه به شمار می‌روند.

 

به گزارش روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست، خادم ثامنی در پایان گفت: افزایش آگاهی عمومی درباره اثرات زیان‌بار پلاستیک و ترویج سبک زندگی دوستدار محیط زیست، می‌تواند گامی بزرگ در مسیر کاهش این بحران جهانی باشد.