سرانه مصرف کاغذ در ایران تاسف‌ بار است

کد مصاحبه: ۱۲۴ - تاریخ درج: ۱۳۸۹/۰۶/۰۹ - مشاهده: ۵,۵۶۱

به عنوان سوال اول خودتان را برای مخاطبان سایت مرکز اطلاعات کاغذ ایران معرفی کنید.
من حسین کیهان هستم و از سال ۱۳۴۰ وارد فعالیت در حوزه کاغذ شدم و سال ۱۳۴۸ شرکت بازرگانی "ساگارت" را تاسیس کردم و الان حدود ۵۰ سال است که در حوزه واردات کاغذ و مقوا از جمله کاغذ روزنامه، کاغذ گلاسه، کاغذ فانتزی و دیگر انواع کاغذ و مقوا فعالیت می‌کنم.

رای: ۳.۰۰
توسط ۱ کاربر - رای دهید
مصاحبه با حسین کیهان برای ما یک توفیق اجباری بود! در واقع او جایگزین مصاحبه‌شونده اصلی ما شد که قرار گفتگو را دقایقی قبل از مصاحبه لغو کرد. 50 سال حضور مستمر در عرصه واردات کاغذ دلیل خوبی برای مصاحبه با کیهان بود که از بچگی و به همراه پدرش در این بازار بوده و البته اطلاعاتی هم که در طول مصاحبه منتقل می‌کرد، گویای این کارکشتگی بود. او اکنون مدیر شرکت بازرگانی "ساگارت" است که عمده کاغذ وارداتی‌اش را از برخی کشورهای اروپایی و آسیای شرقی خریداری می‌کند. کیهان عمده‌ترین مشکل واردکنندگان ایرانی کاغذ را یکی از قوانین گمرکی عنوان می‌کند که در فرآیند اجرای اصل 44 قانون اساسی (خصوصی سازی) اجرایی شد. او سرانه مصرف کاغذ در ایران را هم تاسف بار می‌خواند که 238 کیلوگرم پائین‌تر از کشوری مانند آمریکاست! مدیر شرکت بازرگانی "ساگارت" معتقد است ما حتی در تولید دستمال کاغذ تیشو هم قابل مقایسه با دیگر کشورها نیستیم؛ "تولید دستمال کاغذی ما بیشتر از سه، چهار نوع نیست در حالی که دستمال کاغذی در دنیا 150 نوع است!". متن کامل مصاحبه خبرنگار مرکز اطلاعات کاغذ ایران را با حسین کیهان در زیر بخوانید.

به عنوان سوال اول خودتان را برای مخاطبان سایت مرکز اطلاعات کاغذ ایران معرفی کنید.

من حسین کیهان هستم و از سال 1340 وارد فعالیت در حوزه کاغذ شدم و سال 1348 شرکت بازرگانی "ساگارت" را تاسیس کردم و الان حدود 50 سال است که در حوزه واردات کاغذ و مقوا از جمله کاغذ روزنامه، کاغذ گلاسه، کاغذ فانتزی و دیگر انواع کاغذ و مقوا فعالیت می‌کنم.

درباره فروش محموله‌هایی که وارد کشور می‌کنید، توضیح بدهید.

فروش ما معمولاً به صورت تجاری یا بنکداری است. یعنی مشتری‌هایمان تعداد محدودی هستند که جنس را از ما می‌خرند و خودشان توزیع می‌کنند. البته بعضی از اقلام کاغذ و مقوا را خود ما هم توزیع می‌کنیم.

با توجه به سابقه 50 ساله‌ای که در حوزه واردات کاغذ دارید، عمده‌ترین مشکلاتی که گریبانگیر شما بوده و به خاطرشان در کارتان مشکل ایجاد شده است، چه چیزهایی بوده است؟

یکی از مشکلاتی که تقریباً همه واردکنندگان گرفتارش هستند، مسئله مبدا واردات یعنی گمرکات است؛ گمرکات ما هنوز هم که هنوز است سنتی عمل می‌کنند و زمان زیادی طول می‌کشد تا کالا ترخیص شود و به خاطر همین طولانی شدن روند ترخیص، خود گمرک اعلام می‌کند که کالا تا 10 روز از انبارداری معاف است که در مقادیر بالا رقم قابل ملاحظه‌ای هم خواهد شد. ولی چند سالی است قانونی تصویب شده که بسیار تعجب‌آور است؛ مثلاً اگر این زمان ترخیص بشود 11 روز هزینه عین 11 روز انبارداری را از ما می‌گیرند و اینطور نیست که 10 روزش را کسر کنند.

این قانون چقدر در کار شما تاثیر منفی گذاشته است؟

در هیچ جای دنیا چنین چیزی رسم نیست. وقتی معافیت صادر می‌شود باید چند روزی که شامل برگه آن معافیت می‌شود، از آن کسر شود. این هزینه ما را بالا می‌برد؛ مثلاً اگر من 100 کانتینر بار در گمرک داشته باشم، برای انبارداری هر روزِ هر یک کانتینر 10 تا 15 هزار تومان از من می‌گیرند و اگر این را ضرب در 100 (تعداد کانتینرها) و بعد هم مثلاً ضرب در 30 (تعداد روزهای یک ماه) بکنیم، رقم قابل توجهی خواهد شد. در حالی که باید 10 روز از این هزینه انبارداری کسر شود. مسئولان گمرکات می‌گویند از زمانی که انبارها به بخش خصوصی واگذار شد، این قانون تغییر کرده است و ما هم تا به حال چندین نامه به سازمان بنادر و گمرکات نوشته‌ایم ولی متاسفانه اصلاً به آنها توجهی نشده است.

یعنی با روند خصوصی سازی این اتفاق افتاده است؟

بله. تقریباً از 5، 6 سال پیش به این طرف. ضمن اینکه تعطیلات زیاد کشور ما هم مزید بر علت شده است؛ بسیار قابل پیش‌بینی است که ورود یک کالا به گمرکات همزمان شود با این تعطیلات و جالب اینکه این تعطیلات هم جزو آن زمان محاسبه می‌شود. روزهای جمعه، روزهای تعطیل، ایام عید و خلاصه هر زمانی که تعطیل باشد، آنها به عنوان روز عادی حساب می‌کنند و این هم جزو هزینه انبارداری ما خواهد شد.

عمده واردات شما از کدام کشورهاست؟

ما هم از اروپا و هم از کشورهای آسیای شرقی کاغذ وارد می‌کنیم که عمدتاً شامل کشورهای آلمان، اتریش، کره جنوبی و چین است.

چند درصد از مصرف بازار کاغذ ایران را شما تامین می‌کنید؟

ما جزء محسوب می‌شویم. فکر می‌کنم واردات کاغذ و مقوا به ایران به 2 میلیون تن رسیده باشد که سهم زیادی از این رقم توسط خود تولیدکننده‌های کاغذ وارد می‌شود.

درباره روند واردات هم توضیح بدهید. اساساً خرید یک محموله کاغذ از یک شرکت خارجی چه فرآیندی را طی می‌کند؟

الان به خاطر تحریم‌ها خریدها خیلی مشکل شده است. بعد از قطعنامه اخیر اروپا مشکلات عدیده‌ای در واردات به وجود آمد. قبلاً تعدادی از کشورهای آسیایی "ال سی" ایران را قبول می‌کردند ولی بعد از تحریم‌های اخیر آنها هم دیگر "ال سی" را قبول نمی‌کنند. قبلاً آن دسته از کمپانی‌های اروپایی که در ایران نماینده داشتند و هنوز هم دارند، "ال سی" ایران را قبول می‌کردند چون از وضعیت ایران کاملاً آگاهند و می‌دانند که پولشان به خطر نمی‌افتد ولی کمپانی‌هایی که شناخت چندانی از ایران ندارند، "ال سی" ایران را قبول نمی‌کنند. این وضعیت اروپا بود ولی شرق آسیا مثل کره و اندونزی و خیلی از کمپانی‌های چینی "ال سی" ایران را خیلی راحت قبول می‌کردند به این دلیل که کارگزار آنها بانک ملت سئول بود و بسیار فعال هم بود و رضایت همه فروشنده‌ها را جلب می‌کرد. ولی با تحریم اخیر که این بانک را هم شامل شد، مشکل بیشتر شد. یعنی الان تحت هیچ شرایطی "ال سی" ایران را قبول نمی‌کنند و واردات و خرید فقط به صورت نقدی و اصطلاحاً "تی تی" انجام می‌شود که بر اساس برآوردها تخمین زده می‌شود که رقمی حدود 200 میلیارد تومان پول از بازار کاغذ ایران خارج شده است؛ قبلاً تمام خریدها به صورت یوزانس انجام می‌شد و از اعتبار بانک‌ها استفاده می‌شد. این رقم سرمایه‌ای بود که وارد بازار کاغذ و مقوا می‌شد اما به خاطر تحریم‌ها از بازار خارج شد. قبلاً اینگونه بود که تاجر جنس را به صورت یوزانس یعنی مثلاً یکساله خریداری می‌کرد، پول را بانک پرداخت می‌کرد و این پول یکسال در بازار ما بود اما الان دیگر این پول از بازار ما بیرون رفته است. من معتقدم خروج این سرمایه هنگفت در آینده آثار خود را نشان می‌دهد و تصور می‌کنم اگر دولت راهکاری برای این مشکل پیدا نکند ما در آینده نه چندان دور در مضیقه کاغذ و مقوا قرار خواهیم گرفت.

این آثاری که می‌گویید در آینده خودشان را نشان می‌دهند، چیست؟

قطعاً واردات تقلیل پیدا می‌کند و نتیجه این است که بازار مصرف باید خودش را با این مقدار کم واردات وفق دهد در غیر این صورت ما با کمبود کاغذ مواجه می‌شویم.

اگر این پیش‌بینی را بپذیریم نتیجه مستقیم آن گران شدن قطعی کاغذ است. درست است؟

بله. وقتی عرضه و تقاضا نتوانند جواب هم را بدهند قیمت تغییر می‌کند. من فکر می‌کنم مسئولان ما الان و با اعمال تحریم‌ها حتی در شرق آسیا، احساس خطر می‌کنند.

به این بحث برمی‌گردیم ولی قبل از آن مایلم بدانم شما به عنوان یک واردکننده کاغذ در طول 50 سال فعالیت در این حوزه مقطعی را به یاد می‌آورید که در آن دوره واردکننده‌ها سود خوبی از این کار عایدشان شده باشد و علاوه بر آن بازار این محصول در داخل هم پررونق بوده باشد؟

خوشبختانه همیشه واردات ما جواب مصرف را داده و کفایت کرده است البته ممکن است در مقاطعی مانند زمان جنگ، ما با محدودیت ارزی مواجه بوده باشیم. ولی واقعیت این است که الان باید برای آینده بازار کاغذ احساس خطر کرد.

منظورتان این است که هیچ دوره‌ای را به این اندازه بحرانی تجربه نکرده‌اید؟

ما هنوز وارد آن بحران نشده‌ایم چون از زمان تصویب این تحریم‌ها زمان خیلی کوتاهی گذشته است و هنوز آثار خود را نشان نداده‌اند. کالاهایی که در راه بوده و خریدهایی که قبلاً انجام شده و کالاهایی که در انبار است همه اینها فعلاً توانسته جواب مقطع کنونی را بدهد و قیمت‌ها افزایش چندانی پیدا نکرده است. نگرانی من از بابت چند ماه آینده است.

با توجه به اینکه ایران بازار خوبی برای فروشندگان خارجی کاغذ است، آیا می‌توان گفت این تحریم‌ها توسط شرکای خارجی سابق در مورد خریداران ایرانی به صورت صد در صدی اعمال نخواهد شد؟

متاسفانه آمریکا با خصومتی که با ایران دارد و اعمال نفوذش در سایر کشورها، می‌تواند حرف خودش را عملی کند. کل واردات ما از کره جنوبی حدود 7 میلیارد دلار است در حالی که صادرات این کشور به آمریکا 120 میلیارد دلار است و منطق می‌گوید که کره باید کدام یک را انتخاب کند. مورد دیگر چین است که رقم کل واردات ما از آن حدود 10 میلیارد دلار است در حالی که همین کشور 300 میلیارد دلار کالا به آمریکا صادر می‌کند. البته خود چین و کره هم مایلند که همچنان بازار ایران را در اختیار داشته باشند و به همین خاطر وارد مذاکراتی با آمریکا شده‌اند اما اینکه چقدر در این کار موفق شوند، در آینده معلوم می‌شود.

کمی هم به بحث خریدهای خارجی بپردازیم. تقریباً می‌توان گفت واردکنندگان کاغذ در زمان خرید ابتدا قیمت را در نظر می‌گیرند، بعد هزینه‌های دیگرش را و بعد از چند مورد دیگر دست آخر به کیفیت کاغذ توجه می‌کنند. به همین خاطر عموماً مشاهده شده که کاغذهای وارداتی ما از مرغوبیت خوبی برخوردار نیست. نظرتان در این باره چیست؟

من اول باید حرف شما را تائید کنم که تائید نمی‌کنم و واقعاً این ایراد در زمینه کاغذ و مقوا وارد نیست؛ در حال حاضر کاغذی که ما وارد ایران می‌کنیم بهترین کیفیت را دارد و به عنوان مثال به جرات می‌توانم بگویم شرکت‌های اروپایی هم نمی‌توانند مقوایی را که ما از کره جنوبی وارد می‌کنیم، تولید کنند. بعضی از برندهای مقوای کره‌ای مانند "اسبی" یا "اژدها" که توسط کمپانی "دراگون" تولید می‌شود، از کیفیت بسیار بالایی برخوردار است. در صنعت کاغذ هم همینطور است؛ در حال حاضر بهترین کاغذ را اندونزی تولید می‌کند که یکی از خریداران عمده‌اش خود ایران است. مثلاً کیفیت محصول کارخانه "ای پی پی" اندونزی بسیار بالاست. البته در مورد چین قضیه فرق می‌کند. چین یک کالا را با 10 درجه تفاوت عرضه می‌کند با این وجود در حال حاضر هم چندین کمپانی تولید کاغذ و مقوا در همین کشور فعالند که با تولید بهترین محصول در حال رقابت با بهترین کارخانه‌های اروپایی هستند و شاید هم بهتر از آنها هم باشند. البته این مطلبی که شما می‌گویید در زمینه‌های دیگر مثل کالاهای لوکس و الکترونیک صادق است و مشاهده شده که کیفیت کالاهای چینی خیلی پائین‌تر از کیفیت کالای یک تولیدکننده اروپایی است.

با این حال محصولاتی مانند کتاب و پوستر که عمدتاً هم با کاغذ وارداتی تولید می‌شود، کیفیت خیلی خوبی ندارد. این را که قبول دارید؟

باید به نوع مصرف کاغذ هم توجه کرد؛ مثلاً یک آگهی یا اعلامیه‌ای که در خیابان به شما می‌دهند، نیازی ندارد کاغذ آن کیفیت آنچنانی داشته باشد چون شما چند ثانیه بعد آن را مچاله می‌کنید و دور می‌اندازید. ولی اگر قرار است قرآن، یک شاهنامه یا یک دیوان حافظ نفیس چاپ شود، طبیعی است باید از یک کاغذ نفیس استفاده شود. پس ما نیاز به انواع و اقسام کیفیت‌های کاغذ داریم.

تا جایی که من اطلاع دارم در جهان برای چاپ کتاب‌های مقدس مانند قرآن و انجیل و همچنین کتاب‌های پرفروش از یک نوع کاغذ به نام "بابل" استفاده می‌شود که سبک و دارای گراماژ بسیار پائینی است و زمان زیادی هم دوام دارد. در ایران این رویه برعکس است یعنی برای چاپ این نوع کتاب‌های پرخوان از بهترین نوع کاغذ مثلاً "ال دبلیو سی" استفاده می‌شود...

"بابل" یک کاغذ تخصصی است که در دنیا هم شناخته شده است اما اکثریت مردم ایران آن را نمی‌شناسند.

سوال من این بود که این نوع مصرف کاغذ در انتخاب شما برای واردات هم تاثیرگذار خواهد بود. یعنی شما با توجه به شیوه مصرف داخلی کاغذتان را وارد می‌کنید یا از خرید بعضی کاغذها امتناع می‌کنید. اینطور نیست؟

به نظرم باید برای شیوه مصرف کاغذ در ایران تاسف خورد؛ قرآنی را که قرار است در 500 هزار جلد چاپ شود باید در کاغذ "بابل" چاپ شود. از اینها گذشته باید به حال سرانه مصرف کاغذ در ایران هم تاسف خورد؛ واردات کاغذ و مقوا حدود 2 میلیون تن و سرانه مصرف کاغذ در ایران 26 کیلوگرم است که این در مقایسه با کشوری مثل آمریکا با 90 میلیون تن مصرف و 240 کیلوگرم مصرف برای هر نفر در سال قابل مقایسه نیست. جالب تر از همه اینها این است معیار پیشرفت هر کشور به سرانه مصرف کاغذ است چرا که نشان دهنده میزان مطالعه و سطح فرهنگ آن کشور است؛ یعنی هر کشوری که سرانه مصرف کاغذ بیشتری داشته باشد، متمدن‌تر است. من یک مثال دیگر از نظر بهداشتی می‌زنم؛ دستمال کاغذی یا همان "کاغذ تیشو" که ما تولید می‌کنیم بیشتر از سه، چهار نوع نیست؛ یکی دستمال کاغذی توالت است، دیگری دستمال کاغذی روی میز است و یکی دو نوع دیگر. در حالی که دستمال کاغذی در دنیا 150 نوع است.

نظرتان درباره تعرفه واردات چیست؟ به عنوان یک واردکننده کاغذ باید از تعرفه چهاردرصدی آن راضی باشید. نه؟

خوشبختانه برای کاغذهای پرمصرف مثل کاغذ تحریر، کاغذ روزنامه یا مقوا تعرفه پائین و حدود 4 درصد است اما تعرفه کاغذ گلاسه 15 درصد است. البته کاغذ چسبدار یا همان "لیبل" تعرفه‌ای بسیار بالا و حدود 40 درصد دارد آن هم به صرف اینکه ما یک تولیدکننده داریم که البته فقط هم می‌تواند 20 درصد از نیاز داخلی را تامین کند. مصرف اولیه این کاغذ (چسبدار) اتیکت و 90 درصد آن برای صادرات است اما این تعرفه زیاد باعث شده که تولیدکننده‌های ما از کاغذ معمولی استفاده کنند و پشت آن را یک چسب می‌زنند و این می‌شود کاغذ چسبدار و آن را روی شیشه و کارتن می‌چسبانند!

به عنوان یک واردکننده از فروش کالایی که از خارج از کشور می‌خرید، راضی هستید؟

من همیشه راضی بوده‌ام. البته سود ما بسیار نازل است و اصولاً معتقدم تاجرانی که در این زمینه فعالیت می‌کنند آنقدر که دنبال خواسته واقعی خودشان هستنند دنبال پول و درآمد نیستند. شاید منِ نوعی بتوانم کالای دیگری را با 50 درصد سود وارد کنم اما دست به یک سرمایه‌گذاری پرخطر در حوزه کاغذ می‌زنم و سود آن هم به 15 درصد نمی‌رسد. با این حال از کارم راضی هستم چون اگر سراغ بقیه دست‌اندرکاران کاغذ مثل چاپخانه‌داران، ناشران و کتابفروشان بروید، خواهید دید که همه‌شان به مراتب از گرانی کاغذ می‌نالند. با این حال معتقدم دولت باید برنامه‌ریزی کند تا کاغذ و مقوا بیشتر از اینها وارد کشور شود.

http://www.piconweb.com

[بازگشت به فهرست]