کد مقاله:
۱۵۶
- تاریخ درج:
۱۳۸۶/۰۴/۰۵
- مشاهده:
۲,۲۳۲
براي بررسي تحولات و تغييرات جنگل‌هاي شمال ، هر ۱۰سال يك بار، مطالعات دوره‌اي و جمع‌آوري اطلاعات در آن انجام مي‌شود.
از سال ۱۳۳۷تاكنون ، پنج مطالعه دوره‌اي انجام شده و ششمين مطالعه نيز در حال انجام است.
براي بررسي تحولات و تغييرات جنگل‌هاي شمال ، هر ۱۰سال يك بار، مطالعات دوره‌اي و جمع‌آوري اطلاعات در آن انجام مي‌شود.
از سال ۱۳۳۷تاكنون ، پنج مطالعه دوره‌اي انجام شده و ششمين مطالعه نيز در حال انجام است.
جمعي از پژوهشگران و كارشناسان امور جنگل در گفت و گو با خبرگزاري جمهوري اسلامي، ضمن برشمردن برخي از نتايج اين مطالعات ، بر افزايش كيفي آن تاكيد كردند.
سرپرست بازنگري طرح جامع جنگل‌هاي شمال كشور در دوره پنجم گفت : جمع‌آوري اطلاعات جنگل درادوار مختلف براي ارزيابي وضعيت جنگل‌هاي شمال امري ضروري و اجتناب ناپذير است.
" محمدحسن مشتاق كهنمويي " افزود: با تحليل اين اطلاعات قادر خواهيم بود سياست‌هاي كلان مورد نياز براي استمرار حيات و حفظ پايداري اكوسيستم جنگلي و منابع وابسته را به درستي ترسيم كنيم.
وي اهداف مطالعات دوره‌اي در جنگل‌هاي شمال را چنين برشمرد:تامين اطلاعات به هنگام اعم از جنگل شناسي و جنگلداري و تجزيه و تحليل وضعيت فعلي جنگل و پيش بيني سيرتحول آن براي ارايه به مسوولان و پي‌ريزي برنامه‌هاي درازمدت و كوتاه مدت.
مشتاق كهنويي اضافه كرد: گذشته از اهداف اصلي ، اهداف فرعي و جنبي نيز ازاين مطالعات وجود دارد و به طوركلي مي‌توان گفت كه به علت تنوع اطلاعات، هر موضوع كه قابليت تحقيق و بررسي را داشته باشد ، از آن به دست مي‌آيد.
اين كارشناس سازمان جنگل‌ها و مراتع با ذكراين كه مطالعات دوره‌اي جنگل- هاي شمال در پنج دوره بين سال‌هاي ۳۷تا ۷۵انجام شد، گفت: در پنجمين دوره در سال ،۷۵نتايج ، متكي بر حدود پنج هزار قطعه نمونه ثابت بود و علاوه بر درختان سرپا، درختان افتاده نيز بررسي و اندازه‌گيري شد.
وي بيان كرد:برپايه نتايج اين مطالعه، در شمال ، يك ميليون و ۳۲۳هزار هكتار جنگل قابل كار و ۳۴۳هزار هكتار جنگل حفاظتي و ۴۳هزار و ۵۰۰هكتار اراضي خالي داخل جنگل وجود دارد.
مشتاق كهنمويي ادامه داد : مساحت بيشه زارهاي شمال ۲۶۸هزار هكتار در جنگل كاري پيوسته به جنگل ۱۱۵هزار هكتاراست.
اين كارشناس سازمان جنگل هاافزود:براي حفظ اكوسيستم برداشت چوب ازجنگل- هاي شمال كاهش يافته است كه درنتيجه آن، موجودي جنگل در واحد سطح افزايش يافته و از ۲۱۰متر مكعب در هكتار در سال ۶۵به ۲۸۰متر مكعب در سال ۷۵ رسيده است.
وي تاكيد كرد: مديريت جنگل در قالب طرح‌هاي جنگلداري ، برنيمي از جنگل- هاي شمال اعمال مي‌شود كه ضروري است كل جنگل‌هاي شمال، حتي حفاظتي وحمايتي در قالب طرح‌ها قرار گيرد.
مشتاق كهنمويي گفت : يكي از دلايل كاهش برداشت چوب در واحد سطح ، نبود اطمينان به حفاظت كامل جنگل و حل سريع معضلات اجتماعي آن به خصوص دامداران است كه در دراز مدت باعث فرتوتي جنگل و جايگزين نشدن نهال‌هاي شاداب شده است.
سرپرست بازنگري طرح جامع جنگل‌هاي شمال در دوره پنجم بيان كرد : نتايج آمار سال ۷۵با ۶۵نشان مي‌دهد كه تعداد و حجم درختان در طبقات قطري بالاتر از ۸۵سانتي متر كه درختان فرتوت و كهن سال را در مي‌گيرد، افزايش يافته است كه باعث كاهش كيفيت درختان مي‌گردد و علاوه برآن، پايداري جنگل را نيز تهديد مي‌كند.
به گفته او تعداد و حجم درختان در درجات كيفي يك و دو كاهش قابل توجهي يافته است و در عوض درختان با كيفيت سه و چهار افزايش نشان مي‌دهد كه حاكي از افت كيفيت توليدات جنگل است.
مشتاق كهنمويي ، كمبود نهال‌هاي مطلوب و سالم، توزيع نامناسب درختان در طبقات قطري مختلف، تعداد زياد درختان مسن، كيفيت توليد نامطلوب بيش از۵۰ درصد درختان، آسيب ديدگي ۴۲درصد درختان، سرشاخه زني و كت زني در ۱۸درصد درختان، وجود تنه غيرعادي در ۴۰درصد درختان و وجود ۶/۴متر مكعب درخت افتاده در هر هكتار را از نقاط منفي در جنگل‌هاي شمال برشمرد.
يكي از پژوهشگران مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان مازندران به ايرنا گفت : انتخاب فواصل زماني ۱۰ساله براي مطالعه دوره‌اي درجنگل‌هاي شمال مناسب است و مي‌توان جدا از مطالعات زميني، اطلاعات ماهواره‌اي را هم به آن اضافه كرد.
"يوسف گرجي بحري " ادامه داد : ضرورت انجام چنين مطالعاتي روشن است ولي به درستي معلوم نيست كه از اطلاعات بدست آمده چه استفاده‌هايي مي‌شود.
وي بااشاره به اين كه دستيابي به نتايج اين مطالعات براي پژوهشگران به آساني صورت مي‌گيرد، گفت: خوشبختانه‌تغيير مديريت‌ها باعث تعطيلي‌اين مطالعات نشده است.
گرجي بحري واگذاري مطالعه دوره‌اي در دوره ششم را به بخش خصوصي نامناسب ذكر كرد و گفت : اين كار، اعتبار آمار را پايين مي‌آورد.
اين پژوهشگر گفت : دستگاه‌هاي اندازه‌گيري و آماربرداري بايد در اختيار كارشناسان باشد نه اشخاص ناوارد و قطعات نمونه آماربرداري به دقت معلوم باشد تا بتوان كار نظارت را به خوبي انجام داد.
وي تاكيد كرد: برداشت داده‌ها بهتر است در فصل بهار و تابستان انجام شود زيرا گياهان در اين هنگام برگ و گل دارند و بهتر شناخته مي‌شوند و درصد تاج پوشش نيز معلوم است.
يكي از كارشناسان ناظر اداره‌كل منابع طبيعي غرب مازندران به ايرنا گفت:
به دليل هزينه زياد آماربرداري، انجام دادن آن در دوره‌هاي ۱۰ساله معقول است ولي در قالب كنترل مي‌توان آن را هر پنج سال انجام داد.
عباس تقي پور گل سفيدي افزود: در مطالعات دوره‌اي ، توجه به جامعه شناسي گياهي ، خاك شناسي و زمين شناسي، ضعيف است و به طور كلي ، بررسي كيفي مطلوب نيست.
وي توضيح داد : براي مثال به شادابي و سلامت درختان كمتر توجه مي‌شود يا از وسايلي همچون "هاگا" و" رلاسكوپ آيينه‌دار" براي تعيين درجه كيفي درختان در شش متر اول و دوم استفاده نمي‌شود.
تقي پور اضافه كرد : بايد از قطعات نمونه ثابت استفاده كرد تا بتوان همان مكان را بررسي مجدد كرد و از دستگاه‌هايي همچون GPSبهره گرفت.
كارشناس ناظراداره كل منابع طبيعي غرب مازندران افزود: درآماربرداري‌ها از كارشناسان كارآمد به خوبي استفاده نمي‌شود، هرچند كه از گذشته بهترشده است.
به گفته اين كارشناس قطر درختان با دقت اندازه‌گيري مي‌شود ولي اندازه- گيري ارتفاع درختان به دليل مشكلاتي كه دارد چنان دقت نيست.
جنگل‌هاي شمال بامساحت ۱/۸۵ميليون هكتار، در نيمرخ شمالي رشته كوه البرز واقع است.